Бүгүн, тохсунньу 13 күнүгэр, 2008-2013 сс. «Нам улууһа» МТ баһылыгынан таһаарыылаахтык үлэлээбит Альберт Иннокентьевич Ильин төрөөбүтэ 63 сылын туолла.
Альберт Иннокентьевич төрөөбүт-үөскээбит, кынат анньыммыт Намын улууһа, өрөспүүбүлүкэтэ сайдарын туһугар бэйэтин харыстаммакка үлэлээбитэ, дьонугар-сэргэтигэр үтүө үлэтинэн бэлиэ суолу-ииһи хаалларбыта. Альберт Иннокентьевич Ильин тѳрѳѳбүт дойдутун таптыыр, ытыктыыр, кини туһугар ыалдьар, бэриниилээх, дойдубар хайдах туһалыахха диэн санааны иитэр, ону олоххо киллэрэр салайааччы быһыытынан тапталлаах Намын улууһун дьонун-сэргэтин өйүгэр-санаатыгар үйэлэргэ хаалбыта. Кини айылҕаттан бэриллибит киэҥ өйүн-санаатын, дьоҕурун, мындырын, дэлэй дууһатын, үтүө санаатын бииргэ үлэлээбит, элбэхтэ алтыспыт дьоно күндүтүк саныыллар.
Кини үлэтин биир сүрүн ситиһиитинэн тутуу буолбута. Бу ылбычча киһи ылсыбат, элбэх барыыны-кэлиини, туруорсууну эрэйэр эйгэҕэ киэҥ билиилээх, дьону кытта биир тылы булар салайааччы үлэтэ-хамнаһа тахсыылаах буолбута. 2001 с. Альберт Иннокентьевич СР Президенэ М.Е. Николаев ыйааҕынан тутуу уонна архитектура министерствотыгар министр солбуйааччытынан анаммыта. 2002 сылтан СР тутуу уонна тутуу матырыйаалларын промышленноһын министерствотыгар министр солбуйааччытынан үлэлээбитэ. Бу сылларга уопутурбута, тутууну ымпыгар-чымпыгар тиийэ сиһилии билбитэ, республика тутууга политикатын иһиттэн толору үөрэппитэ инникитин Эҥсиэли хочото саҥа тутууларынан киэркэйэн, кыра да, улахан да эбийиэктэр түргэн тэтимнээхтик тутуллан барыыларыгар олук буолбута. Олорор дьиэ тутуутун уонна ипотечнай кредиттээһин департаменын начальнигынан үлэлиир кэмнэригэр үлэ ымпыгын-чымпыгын толору баһылаан үрдүк профессиональнай таһымнаах специалист буола үүммүтэ.
2008-2013 сс. Альберт Иннокентьевич төрөөбүт-үөскээбит улууһун дьонун-сэргэтин итэҕэлин ылан, «Нам улууһа» муниципальнай тэриллии баһылыгынан талыллан таһаарыылаахтык үлэлээбитэ. Улууһугар, өрөспүүбүлүкэҕэ баай уопуттаах, мындыр, инникини өтө көрөр салайааччы быһыытынан киэҥник биллибитэ. Улуус сайдыытыгар туох баар билиитин, сатабылын, дьоҕурун ууран туран күүскэ үлэлээбитэ. Кэскиллээҕи толкуйдуур, былаанныыр, ааҕар-суоттуур үрдүк таһымнаах салайааччы ылсыбыт дьыалатын тиһэҕэр тиэрдэрэ, үлэни күүскэ ирдиирэ.
Альберт Иннокентьевич баһылыктыыр кэмнэригэр Нам улууһа биллэ сэргэхсийбитэ, үчүгэй өттүгэр тупсуу, саҥа ситиһиилэр кэлбиттэрэ, үчүгэй хаачыстыбалаах бөдөҥ эбийиэктэр, үгүс баараҕай тутуулар олоххо киирбиттэрэ. Ол курдук, Нам киинигэр эрэ буолбакка, нэһилиэктэргэ саҥа тутуулар: Нам сэлиэнньэтигэр – улуустааҕы киин поликлиника, культурнай-спортивнай комплекс, 3000 миэстэлээх стадион, 100 миэстэлээх оҕо саада, бизнес-инкубатор тутуллубуттара уонна элбэх квартиралаах дьиэлэр, Култуура уона духуобунай сайдыы дыбарыаһын ПСД-та бигэргэммитэ; Үөдэй, 2 Хомустаах, Искра, Таастаах, Партизан, Арбын оскуолалара, Хатырыкка оҕо саада тутуллубуттара; Аппааныга – “Озернай” квартал; 1 Хомустаахха – “Молодежнай” квартал; Үөдэйгэ – КСК, дамба; 1 Хомустаахха – оҕо саада, балаҕан; Партизаҥҥа – хотон, сайылык, администрация дьиэтэ, нэһилиэк иһинээҕи суоллар, сынньалаҥ паарката; Никольскайга – сири оҥоруу музейа, КСК; Хамаҕаттаҕа – суол, ремонт үлэлэрэ; Аппааныга – музей, администрация дьиэтэ, хотон тутуллубуттара. Бааһыналары сөргүтүү ыытыллыбыта. Граф Биэрэгэр – саҥа квартал, дамба тутуллубуттара, суол оҥоруутугар гравий аҕалыы; Тумараттан дьыалабыай, гидролес мас аҕалыыта; Кыһыл Дэриэбинэ пааркатын тутуу; Бөтүҥҥэ – сайылык, паарка, Хатырыкка – сайылык, хотоннор тутуулара, паарканы саҥардыы; Маймаҕаҕа – 4 квартиралаах дьиэни реконструкциялаан начальнай оскуола дьиэтин оҥоруу; Булуус-Нам-Булуус суолун, газ ситимин үлэлэрин түмүктээһин; Көбөкөҥҥө – КСК; Арбыҥҥа – киин ситимҥэ холбонуу; нэһилиэктэргэ локальнай уу ситимнэрин киллэрии; Партизаҥҥа, Үөдэйгэ, о.д.а. атын нэһилиэктэргэ ПСД оҥоһуллубута. 2014-2019 сс. “Хаарбах туруктаах дьиэттэн көһөрүү” программа бигэргэммитэ. Сайылыктарга уот линиятын тардааһына саҕаламмыта. Оччотооҕу республика президенэ Е.А. Борисовка туруорсан, улуус бас билиитигэр олох-дьаһах коммунальнай хаһаайыстыба Намнааҕы салаатын ылан, республикаҕа бастакынан «Намкоммунтеплоэнерго» акционернай обществоны тэрийбитэ. Билигин «НКТЭ» АО Саха сирин үрдүнэн ОДьКХ сайдыытыгар улахан кылаатын киллэрэр, үтүө холобур буолар. Дьон олоҕо туруктаах буолуутугар, улуус социальнай-экономическэй сайдыытыгар, производствоҕа киэҥ далааһыннаах үлэни ыыппыта. Тутуу баарын тухары – олох сайдар. Кини туруорсан ылбыт тутуулара, комплекстара билиҥҥи уонна кэлэр көлүөнэҕэ сайдыы үктэлэ буола туруохтара. Билигин бу ааттаммыт үлэлэр бары ситэн-хотон дьоҥҥо-сэргэҕэ туһалыыллар.
Альберт Иннокентьевич тыа хаһаайыстыбатын сайдыытыгар улахан болҕомтотун уурбута. Тыа сирин үлэһиттэрин олохторун, үлэлиир усулуобуйаларын тупсарыыга үгүс сыратын биэрбитэ. Альберт Ильин баһылыгынан үлэлээбит сылларыгар сөптөөх быһаарыныылары, дьаһаллары ылынан, туохтан да толлубакка иннин диэки баран, саҥаны-сонуну олоххо киллэрэн төрөөбүт улууһун саҥа таһымҥа таһаарбыта. Нам улууһа өрөспүүбүлүкэ атын улуустарыгар холобур буолар биир бастыҥ үлэлээх улууһунан биллибитэ.
Альберт Иннокентьевич айбытын, оҥорбутун-туппутун, эппиэттээх үлэлэргэ буспутун-хаппытын үгүс наҕараадалара туоһулууллар: Нам орто оскуолатын кыһыл көмүс мэтээлинэн бүтэрбитэ, техническэй наука кандидата, СР норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, Россия уонна СР Бочуоттаах тутааччыта, Нам улууһун уонна улуус 15 нэһилиэгин Ытык киһитэ, СР атыытын-эргиэнин туйгуна, СР олох-дьаһах хаһаайыстыбатын бочуоттаах үлэһитэ, СР тыатын хаһаайыстыбатын туйгуна, СР үөрэҕириитин туйгуна. Бу – барыта кини ис сүрэҕиттэн ылсан, дууһатын-сыратын биэрбит үлэтин үтүө түмүгэ. Саамай сүрүнэ кини төрөөбүт улууһун дьонун-сэргэтин, махталын ылбыта буолар.
Альберт Ильин элбэх оҕолоох соҕотох ийэҕэ иитиллэн, кыра сааһыттан олох ыарахаттарын тулуйа үөрэммитэ. Тапталлаах кэргэн, элбэх оҕо амарах аҕата этэ. Альберт Иннокентьевич Ильин курдук чулуу салайааччыбытынан киэн туттабыт. Кини олорбут олоҕо, өрөспүүбүлүкэ, төрөөбүт улууһун сайдыыларын туһугар дириҥ ис хоһоонноох, чопчу сыаллаах үлэтэ-хамнаһа, оҥорбут үтүөтэ хаһан да умнуллуо суохтара.
«Нам улууһа» МО дьаһалтата
